Yönetim Kavramı

yonetim-sureci

Hazırlayan

Hüseyin YILDIZ

Ankara-2008


YÖNETİM KAVRAMI

Yönetim kavramını açıklamaya yönelik hem günlük konuşma dilinde hem de literatürde pek çok kullanıma ve tanıma rastlamak mümkündür. Bu farklı kullanım şekillerini ve tanımlama girişimlerini genel olarak üç kavram içinde toplanabilir. Bunlar; “sevk ve idare”, “idari sistem” ve “örgüt” kavramlarıdır.

Yönetim, geniş anlamda başkalarını sevk ve idare etme faaliyeti ya da süreci ve belirli bir amacı gerçekleştirmek için yapılan kararlı bir eylem olarak tanımlanabilmektedir.[1] Yönetimin işlevsel anlamı olarak da ifade edebileceğimiz bu tanımlamanın kelimenin sözlük anlamını verdiği görülmektedir. Güncel Türkçe Sözlük’te yapılan sorgulamada yönetim kavramının “yönetme işi, çekip çevirme, idare” anlamını taşıdığı görülmektedir.[2] Bu anlamda yönetim kavramı hem insanların belirli bir amacı gerçekleştirmek için yönetilmesi, hem de bu belirli amacın gerçekleştirilmesi için maddi ve beşeri kaynakların düzenlenmesi ve kullanılması faaliyet ve süreçlerini içermektedir.

Yönetim, “idari sistem” olarak ülkelerin yönetim sistemlerini ve bu sistemin arka planındaki farklı anlayış, uygulama ve modelleri açıklamak amacıyla da kullanılmaktadır. Yönetim aynı zamanda “örgüt” kavramı ile anlatılmakta ve açıklanmaktadır. Yönetimin yapısal anlamı olarak da ifade edilebilecek olan “örgüt” kavramı ile yönetimin “sevk ve idare” anlamı ile ifade edilen faaliyetlerinin içinde meydana geldiği yapılanmalar anlatılmaktadır. Bu bağlamda örgütü bir yapı, yönetimi ise bir süreç olarak ele almak mümkündür. Bu durumda, örgüt kamu yönetiminin biçimsel-yapısal yanı olarak kabul edilirse, yönetim de belirli bir örgütsel ya da yapısal (kurumsal) çerçevede yürütülen bir yönlendirme süreci olarak kabul edilmelidir.[3]

Yönetim sürecinde, daha önceden belirlenen amaçların nasıl gerçekleştirileceğine yönelik olarak örgütün maddi ve beşeri kaynakları düzenlenmekte ve bu yönde kararlı ve sürekli faaliyette bulunulmaktadır. Farklı örgütlerce farklı amaçlar gerçekleştirilmeye çalışılsa da örgütlerin benzer aşamalardan geçerek yönetim sürecini gerçekleştirmeye çalıştıkları görülmektedir. Bir süreç olarak yönetim; planlama, örgütleme, personel alma, yönlendirme, eşgüdüm ve denetim faaliyetlerini içermektedir. Yönetimin başarısı için bu iç içe geçmiş faaliyetlerin uyumlu ve sürekli olarak örgüt amacının gerçekleştirilmesinde uygulanması gerekmektedir. Yönetim sürecinin diğer özellikleri ise şunlardır:

  • Yönetim sürecinde önceden belirlenmiş amaçların gerçekleştirilmesine yönelik faaliyetlerde bulunulmaktadır.
  • Yönetim, iki ya da daha fazla insanın içinde yer aldığı bir grupta söz konusu olan sosyal bir süreçtir. Bu bakımdan grubu oluşturan insanların birbirleri ile olan ilişkileri, davranışları ve tutumları bu süreçte önemli bir yere sahiptir.
  • Yönetim, belli bir otoritenin yönlendirmesi ve eşgüdümü altında gerçekleştirilen ve işbirliğine dayanan bir süreçtir.

Evrensel bir kavram olan yönetim, toplumsal yaşam içerisinde belli amaçları gerçekleştirmek için kararlı eylemlerde bulunan insanların davranışlarını, ilişkilerini ve tutumlarını anlamaya ve açıklamaya çalışmaktadır. Bu tutum, davranış ve ilişkilerdeki değişim yönetimde de değişimi kaçınılmaz kılmaktadır. Yönetim, çevresi ile sürekli bir etkileşim içinde bulunmaktadır. Bulunduğu çevrede yönetim; örgüt içi amaçları ve öncelikleri belirlemek, bu amaçları başarmak için işlemsel planlar yapmak, doğru kişileri doğru görevlerde kullanmak, birimleri ve pozisyonları gerekli otorite ve sorumluluklarla yüklemek, örgütte çalışanların bilgi ve becerilerini artırarak örgütsel kapasiteyi yükseltmek, insan kaynağını seçmek, eğitmek, ödüllendirmek ve cezalandırmak, farklı yönetim-bilgi, bütçeleme, hesaplama, raporlama, istatistik, performans ve ürün değerlendirme sistemlerinin ve karar verme tekniklerinin kullanılabilmesine ortam hazırlamak, örgütün dış birimleri ile ilgilenerek amaçlara ulaşmada örnek model aramak, bağımsız örgütlerle ilgilenerek baskı grupları, özel girişimciler gibi örgütün amaçlarına ulaşma yeteneğini geliştirecek kuruluşlarla ilişkide bulunmak, basın ve halkla ilişkilere önem vermek gibi fonksiyonları yerine getirmektedir.[4]

[1] Bilal Eryılmaz, Kamu Yönetimi, İstanbul: 2002, s.3.

[2] Türk Dil Kurumu, Güncel Türkçe Sözlük, <http://www.tdk.gov.tr/TR/SozBul.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF4376734BED947CDE&Kelime=y%c3%b6netim>, (24 Haziran 2007).

[3] Turgay Ergun, Kamu Yönetimi – Kuram Siyasa Uygulama, Ankara: TODAİE, 2004, s.5.

[4] Owen Hughes, Public Management & Administration, USA:ST.Martin’s Press, 1998; naklen M. Akif Özer, Yeni Kamu Yönetimi, Ankara: Platin, 2005, s.20.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.